پرش به محتوا
اطلس مسجد أطلس المساجد

عکس: Mehrdad Jahanbakhsh · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons ↗

تاریخی

مسجد تاریخانه

نام‌های دیگر: Tarikhaneh

اثر ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران

مسیریابی
🧭 این مسجد چه امکاناتی دارد؟

اگر رفته‌اید علامت بزنید؛ اطلاعات تأییدشده به همه نشان داده و در فیلترها به کار می‌رود.

برای علامت‌گذاری وارد شوید

نمای کلی

این محتوا هنوز به زبان شما موجود نیست.

این متن با کمک هوش مصنوعی از اطلاعات مستند گردآوری شده و هنوز ویراستار آن را بررسی نکرده است. لطفاً هر خطایی را گزارش دهید.

تاريخانية مسجد كان يُستخدم جامعًا، ويقع في مدينة دامغان بمحافظة سمنان في إيران. شُيّد وفق مخطط المسجد العربي الكلاسيكي ذي الصحن، مع توظيف أشكال معمارية وتقنيات حرفية ساسانية محلية. يعود بناؤه إلى النصف الثاني من القرن الثامن الميلادي، ويُعدّ من أقدم الشواهد الباقية على العمارة العباسية المبكرة. ويُذكر بوصفه من أوائل المواضع التي ظهر فيها القوس المدبب عنصرًا إنشائيًا وظيفيًا، بينما تُظهر أقواسه البيضاوية وأعمدته الضخمة تأثيرًا ساسانيًا. أما مئذنته الأسطوانية فتعود إلى مرحلة لاحقة. والمسجد مدرج ضمن التراث الوطني الإيراني، ويُعدّ أقدم مسجد قائم في إيران بُني بعد الفتح الإسلامي.

تاریخ

این محتوا هنوز به زبان شما موجود نیست.

این متن با کمک هوش مصنوعی از اطلاعات مستند گردآوری شده و هنوز ویراستار آن را بررسی نکرده است. لطفاً هر خطایی را گزارش دهید.

تفيد المصادر بأن المسجد بُني في النصف الثاني من القرن الثامن الميلادي، في العصر العباسي المبكر. ويُعدّ، إلى جانب حصن الأخيضر الذي يعود إلى الفترة نفسها تقريبًا، من أهم الشواهد الباقية على العمارة العباسية المبكرة.

ويُرجَّح أن المئذنة الأولى انهارت في الزلزال الذي ضرب دامغان في القرن التاسع الميلادي. وقد بُنيت المئذنة الأسطوانية القائمة اليوم بين عامي 1026 و1029م بدلًا منها، وتُعدّ من أقدم المآذن الأسطوانية في إيران.

از ویکی‌پدیا

مسجد تاریخانه قدیمی‌ترین مسجد ایران و از قدیمی‌ترین آثار تاریخی شهرستان دامغان، واقع در قسمت جنوب شرقی شهر دامغان می‌باشد. این مسجد دارای پلانی مستطیل شکل است که به شکل شبستانی به سوی قبله، همراه یک حیاط مرکزی و رواقی در اطراف آن ساخته شده است. با توجه به شیوه معماری ویژه در این بنا و یافتن مولفه‌های معماری ساسانی، محققان قدمت این اثر تاریخی را به سده دوم ه‍.ق و اوایل دوره اسلامی نسبت داده و آن را از نخستین مساجد ساخته شده در ایران می‌دانند. این اثر در ۱۵ دی ۱۳۱۰ شمسی با شماره ثبت ۸۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منبع: ویکی‌پدیا، مقالهٔ «تاریخانه»؛ بدون تغییر و تحت مجوز CC BY-SA 4.0 نقل شده است. ادامه در ویکی‌پدیا ↗ · CC BY-SA 4.0

منابع
آخرین به‌روزرسانی: 25 اکتبر 2026 7 بازدید

افزودن به فهرست

افزودن عکس

عکس‌ها پس از بررسی ویراستار افزوده می‌شوند.

پیشنهاد اصلاح

مسجد تاریخانه