مسجد جامع اصفهان
نام‌های دیگر: Jameh Mosque of Isfahan
اثر ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران
اطلاعات کلیدی
- سال ساخت
- 841
- Vakıf/Kurum
- Teymoğulları, Nizamülmülk, Tacülmülk
🧭 این مسجد چه امکاناتی دارد؟
اگر رفته‌اید علامت بزنید؛ اطلاعات تأییدشده به همه نشان داده و در فیلترها به کار می‌رود.
از ویکی‌پدیا
مسجد جامع اصفهان که به مسجد جامع عتیق و مسجد جمعه اصفهان نیز مشهور است، یکی از بناهای تاریخی اصفهان در ایران است که قدمت آن به سدهٔ دوم هجری قمری بازمی‌گردد. این مسجد در اندازه‌ای کوچک و متناسب با جمعیت اصفهان در سال ۱۵۶ هجری قمری/۷۷۷ میلادی ساخته شد و باعث رشد شهرنشینی شد. در سال ۲۲۶ ه.ق/۸۴۶ م به فرمان معتصم خلیفه عباسی، مسجد پیشین تخریب و بنایی ستون‌دار به همراه سقفی چوبی جایگزین آن شد که همچنان قسمتی از ستون‌ها و دیوارهای آن باقی مانده است. مهم‌ترین تغییرات مسجد در دوران سلجوقی صورت گرفت؛ معماران این دوره از الگوی «مسجد عربی» فاصله گرفتند و با ساخت چهار ایوان در ضلع‌های شمالی، جنوبی، شرقی و غربی، سبکی جدید پدیدآوردند که به «مسجد ایرانی» معروف شد. در ربیع‌الاول ۵۱۵ ه.ق این مسجد توسط اسماعیلیان به آتش کشیده شد و بعدها دوباره مورد بازسازی و ترمیم قرار گرفت. در سده‌های بعد و در دوره‌های ایلخانی، مظفری، تیموری، صفوی و قاجار نیز این مسجد تغییرات مهمی را از سر گذراند.
مسجد جامع اصفهان ابتدا از خشت خام ساخته شده‌بود اما به خاطر پایداری آجر، سرعت ساخت بالا و برخی عوامل دیگر، در بازسازی آن از آجر استفاده کردند. طاق‌های چشمه‌ای، ایوانهای چهارگانه، سردرها، جرزهای آجری و تزئینات متفاوتی که متناسب با معماری هر دوره از تاریخ ایران و در سبک‌های خراسانی (یا عربی) و رازی در این مسجد به کار برده شده، اثری را پدیدآورد که الگویی برای مساجد ایران و حتی مناطق مسلمان‌نشین دیگر محسوب می‌شود.
تیموریان و صفویه هم اثر خود را بر مسجد ساخته‌اند. خصوصاً صفه یا ایوان مظفری که به آن مدرسه مظفری هم گفته می‌شود، کتیبه‌هایی از دوران هفت‌ساله حکمرانی محمود و اشراف افغان دارد. آل اینجو و آل مظفر یادگارهای بزرگی بر مسجد باقی مانده است. گفته‌اند قاجاریه هم مهتابی‌های مسجد را در صحن ساخته است. کتیبه‌ای کوچک بر دو سوی صفه صاحب حاکی از آن است که در سال ۱۳۳۰ اداره باستان‌شناسی اصفهان در آن مرمت‌هایی را انجام نموده است.
منبع: ویکی‌پدیا، مقالهٔ «مسجد جامع اصفهان»؛ بدون تغییر و تحت مجوز CC BY-SA 4.0 نقل شده است. ادامه در ویکی‌پدیا ↗ · CC BY-SA 4.0
منابع
Wikipedia (ar): https://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9
Wikipedia (de): https://de.wikipedia.org/wiki/Freitagsmoschee_von_Isfahan
Wikipedia (en): https://en.wikipedia.org/wiki/Jameh_Mosque_of_Isfahan
Wikipedia (es): https://es.wikipedia.org/wiki/Mezquita_Aljama_de_Isfah%C3%A1n
Wikipedia (fa): https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86
Wikipedia (fr): https://fr.wikipedia.org/wiki/Grande_Mosqu%C3%A9e_d%27Ispahan
Wikipedia (id): https://id.wikipedia.org/wiki/Masjid_Jami_Isfahan
Wikipedia (ru): https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%82%D1%8C_%D0%94%D0%B6%D0%B0%D0%BC%D0%B8_%D0%B2_%D0%98%D1%81%D1%84%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B5
Wikipedia (tr): https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0sfahan_Ulu_Camii
Wikipedia (ur): https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%DB%81%D8%A7%D9%86